03 / 07
Anlamlı etiketler ve sayfa yapısı.
HTML, bir sayfanın içeriğini ve yapısını tarayıcıya anlatan işaretleme dilidir. Başlık, paragraf, link, görsel, form gibi her parça bir element ile yazılır. Bir element açılış etiketi, içerik ve kapanış etiketinden oluşur; ayarlar açılış etiketine attribute olarak eklenir.1
<!doctype html>
<html lang="tr">
<head>
<meta charset="utf-8" />
<title>Page title</title>
</head>
<body>
<p>Merhaba <strong>world</strong>.</p>
<img src="kedi.jpg" alt="Pencerede uyuyan gri bir kedi" />
</body>
</html><head> kullanıcının görmediği bilgileri (başlık, karakter seti) taşır, <body> ekranda görünen her şeyi içerir. <img> ve <br> gibi void elementlerin içeriği ve kapanış etiketi yoktur. Elementler düzgün iç içe yazılmalıdır: <p><strong>…</strong></p> doğru, <p><strong>…</p></strong> yanlıştır.1
Semantic HTML, etiketi nasıl göründüğüne göre değil ne anlama geldiğine göre seçmektir.2 <div> ve <span> tarayıcıya ve yardımcı araçlara içerik hakkında hiçbir şey söylemez. <nav>, <button> ya da <h2> ise ne olduklarını söyler.
Bu önemlidir, çünkü tarayıcı HTML'den bir erişilebilirlik ağacı (accessibility tree) üretir ve ekran okuyucular sayfayı buradan okur. Anlamlı etiketler sayfaya gezinilebilir bölümler (landmark) kazandırır.2 Görünüş ise HTML'in değil CSS'in işidir; bir etiketi varsayılan stili hoşunuza gidiyor diye seçmeyin.2
Ölçek büyüktür: 2026'da bir milyon ana sayfanın %53,1'inde görsellerde alternatif metin, %51'inde form alanlarında etiket eksikti.3 Çoğu, doğru etiket seçilseydi çıkmayacak hatalardır.
Bir sayfayı bölmek için kullanılan başlıca etiketler şunlardır:4
| Etiket | Ne için |
|---|---|
<header> | Sayfanın ya da bir bölümün üst kısmı (logo, başlık) |
<nav> | Ana gezinme bağlantıları |
<main> | Sayfaya özgü ana içerik; sayfada bir kez kullanılır |
<article> | Tek başına anlamlı, bağımsız içerik (blog yazısı, ürün kartı) |
<section> | Tematik bir grup; başında bir başlık olmalı |
<aside> | Ana içerikle dolaylı ilişkili yan bilgi |
<footer> | Sayfanın ya da bölümün alt kısmı |
<body>
<header>
<nav>…</nav>
</header>
<main>
<article>
<h1>Post title</h1>
<p>…</p>
</article>
<aside>Related posts</aside>
</main>
<footer>…</footer>
</body>HTML Standard'a göre <section> genel amaçlı bir kutu değildir; yalnızca stil vermek için bir kapsayıcı gerekiyorsa <div> kullanılır.5 Üstteki <header> ve <footer> sayfa düzeyinde landmark olur, <article> ya da <section> içindekiler olmaz.6
İpucu
Uygun anlamlı bir etiket yoksa <div> kullanmakta sakınca yok. Sorun, anlamlı etiket varken <div> yazmaktır.4
<h1>'den <h6>'ya kadar altı başlık seviyesi vardır. Başlıklar sayfanın içindekiler tablosu gibidir; ekran okuyucu kullanıcıları başlıklar arasında atlayarak gezinir.7
Yap
Sayfada genellikle tek <h1> kullanın.
Seviyeleri sırayla inin: <h1>, <h2>, <h3>.
Yapma
<h2>'den <h4>'e atlamayın.
Yazıyı büyütmek için başlık kullanmayın; bunun için CSS font-size vardır.8
Link bir başka yere götürür, buton bulunduğunuz sayfada bir işlem yapar (menü açmak, formu göndermek gibi).9
<a href="/fiyatlar">See the prices</a>
<button type="button">Open the menu</button><div onclick="…"> ile buton yapmak kolay görünür ama klavyeyle odaklanma, Enter ve Space ile çalışma gibi tarayıcının bedavaya verdiği her şeyi kaybettirir; sonra hepsini elle yazmanız gerekir.710
Uyarı
<div> bir buton gibi davranmaz. Önce <button> kullanın.
Her form alanının bir <label>'ı olmalıdır. Etiket alanın ne için olduğunu ekran okuyucuya söyler, ayrıca tıklayınca alana odaklanır.11
<label for="email">E-posta</label>
<input id="email" type="email" name="email" />alt görselin ilettiği bilgiyi kısa anlatır. Görsel süs içinse alt="" bırakılır; böylece ekran okuyucu atlar. Link ya da buton içindeki görselin alt metni gideceği yeri ya da yaptığı işi anlatır.12
"Buraya tıklayın" yerine tek başına okunduğunda anlamlı bir metin yazın: "Balinalar hakkında daha fazla bilgi".7
ARIA, HTML'in yetmediği durumlarda elemente rol ve durum ekleyen özelliklerdir (role, aria-label). W3C'nin ilk kuralı şudur: gereken anlam ve davranışı veren yerel bir HTML elementi varsa ARIA eklemek yerine onu kullanın.13 role="button" yalnızca anlam ekler, klavye davranışını eklemez.2 Veriler de ARIA kullanan sayfalarda ortalama hatanın daha yüksek çıktığını gösteriyor (59,1'e karşılık 42), karmaşık sayfaların daha çok ARIA kullanması bunun bir kısmını açıklayabilir.3
Baştan sona kurs: web.dev'in ücretsiz Learn HTML kursu.14
Her etiketin tanımı: MDN'in element listesi, işlevine göre gruplanmış.15
Kendi sayfanı kontrol et: W3C'nin Nu Html Checker doğrulayıcısı.16
Konuşma: Jen Luker'ın button ve div konuşması (12 dk).10
Konuşma: Marcy Sutton'ın link ve buton konuşması.17
Kaynaklar
Element yapısı, attribute, void elementler, iç içe yazım, doctype ve `html/head/body`.
Etiketi anlama göre seçmek, erişilebilirlik ağacı ve `role` ile gelmeyen davranış.
Ana sayfalardaki en yaygın erişilebilirlik hataları ve ARIA kullanımıyla hata sayısı.
`header`, `nav`, `main`, `article`, `section`, `aside`, `footer` tanımları ve `div` uyarısı.
`article` ve `section` tanımı; `section`'ın genel kapsayıcı olmadığı.
Landmark rolleri ve hangi `header`/`footer`'ın landmark olduğu.
`button` ve `div` farkı, başlıklar, `label`, `alt` ve link metni.
Seviye atlamamak, tek `h1` ve başlığı boyut için kullanmamak.
Link başka kaynağa götürür, buton bulunulan sayfada işlem yapar.
12 dakika. `div`'i erişilebilir butona çevirmek için gereken role, tabindex ve olay işleyicileri.
Her form kontrolünün `label`'ı olmalı.
`alt` metni ne zaman boş, açıklayıcı ya da işlevsel olur.
ARIA'nın ilk kuralı: önce yerel HTML elementi.
Baştan sona ücretsiz HTML kursu.
Tüm elementler işlevine göre gruplanmış.
W3C'nin HTML doğrulayıcısı.
Link ve buton seçimi, form özellikleri ve ARIA.
Dersin ana fikirlerini üç soruyla kontrol edin.
İlerlemeniz yalnızca bu tarayıcıda saklanır.
Son güncelleme tarihi: 3 Kasım 2026